Το βουνό είναι γνωστό για τα πυκνά και ποικιλόμορφα δάση του, τα οποία περιλαμβάνουν:

• Δάσος πλατύφυλλης δρυός (βελανιδιάς): Περίπου το μισό από τη συνολική του επιφάνεια καλύπτεται από εκτεταμένο δάσος πλατύφυλλης δρυός, το οποίο έχει ιδιαίτερη αισθητική και οικολογική αξία, ενώ είναι και το μεγαλύτερο σε όλη την Εύβοια.
• Δάση Πεύκης: Αν και τα εκτεταμένα πευκοδάση του Τελεθρίου δέχτηκαν σημαντικό πλήγμα από την πυρκαγιά του Αυγούστου 2021, εντούτοις οι διασωθείσες εκτάσεις προσφέρουν ένα χαρακτηριστικό τοπίο με μεγάλη βιοποικιλότητα.
• Παραρεμάτια βλάστηση (αζωνική): Κατά μήκος των ρεμάτων του Τελεθρίου εμφανίζεται πυκνή παραρεμάτια βλάστηση που αποτελείται κυρίως από δάση πλατάνου,  ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς.
• Θαμνώδης Βλάστηση και Χαρακτηριστικά Βραχώδη Τοπία: Σε πιο ξηρές και βραχώδεις περιοχές, τα μικρότερα φυτά και θάμνοι προσαρμόζονται για να επιβιώσουν σε σκληρότερες συνθήκες, ενώ τα βραχώδη τοπία προσφέρουν ξεχωριστές ομορφιές και αποτελούν ιδανικά σημεία για αναρρίχηση και θέαση.

Το γεγονός ότι οι οικοτόποι στο όρος Τελέθριο ποικίλλουν από δάση μέχρι θαμνώδεις περιοχές και ανοιχτές εκτάσεις, είναι κάτι που συμβάλλει στη διαφορετικότητα της πανίδας. Η συνεχιζόμενη προστασία και διατήρηση των φυσικών αυτών χώρων είναι κρίσιμη για την επιβίωση των ειδών αυτών. Μερικά από τα ζώα που μπορείς να βρεις σε αυτή την περιοχή περιλαμβάνουν:

Αγριογούρουνα, ζαρκάδια, λαγούς, αλεπούδες, κουνάβια, θηλαστικά μικρότερου μεγέθους όπως σκίουρους και διάφορα είδη τρωκτικών, αλλά και πουλιά όπως μαυροπετρίτες, τσαλαπετεινούς, σπίνους, κουκουβάγιες, αετούς και γερακίνες.

Η μεγάλη πυρκαγιά του 2021 στη Βόρεια Εύβοια είχε καταστροφικές συνέπειες στο πλούσιο φυσικό κάλλος της περιοχής, αφήνοντας πίσω της εκτεταμένη ζημιά σε δάση και άγρια ζωή. Παρόλα αυτά, πολλά ζώα έχουν ενδείξεις ανάκαμψης, παρότι οι πληθυσμοί τους ενδέχεται να έχουν μειωθεί σημαντικά.

Οι επιζώντες πληθυσμοί ζώων προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, ενώ οι οικοτόποι τους επανασταθμίζονται. Η φύση έχει μια σπουδαία ικανότητα ανανέωσης, αλλά η πλήρης αποκατάσταση θα χρειαστεί χρόνια.

Οι φυσικές περιοχές που διατηρούνται ή έχουν αποκατασταθεί παρέχουν καταφύγιο για τα ζώα αυτά και συμβάλλουν στην ανάκτηση των πληθυσμών τους. Προσπάθειες για αναδάσωση και προστασία των ανανεωμένων οικοτόπων συνεχίζονται, με στόχο την επαναφορά της βιοποικιλότητας στην περιοχή.

Στο βουνό εντοπίζονται οι υγρότοποι Μεγάλη Σβάλα και Μικρή Σβάλα, οι οποίοι έχουν καταγραφεί από το WWF στο πλαίσιο Προγράμματος για την προστασία των Νησιωτικών Υγροτόπων της Ελλάδας. Αυτό υποδηλώνει ότι αναγνωρίζεται η οικολογική τους σημασία και τα οφέλη που προσφέρουν στη βιοποικιλότητα και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Η ενσωμάτωση σε τέτοια προγράμματα ενισχύει τις προσπάθειες για την προστασία και διαχείριση των υγροτόπων, συμβάλλοντας στη διατήρηση των φυσικών τους λειτουργιών και στην προστασία των ειδών που φιλοξενούν.

1. Μεγάλη Σβάλα: Πρόκειται για έναν εποχικό υγρότοπο που τροφοδοτείται κυρίως από τα νερά των βροχοπτώσεων και επιφανειακές απορροές. Ξηραίνεται κατά τους θερινούς μήνες, όμως κατά τους υπόλοιπους μήνες είναι σημαντικός βιότοπος για πολλά είδη πτηνών και άλλα άγρια ζώα.

Μικρή Σβάλα: Επίσης εποχικός υγρότοπος με παρόμοιες χαρακτηριστικές συνθήκες με τη Μεγάλη Σβάλα. Διαφέρει κυρίως σε μέγεθος και στην ποσότητα της υδάτινης συγκέντρωσης που λαμβάνει. Στην Μικρή Σβάλα έχει καταγραφεί και πληθυσμός με Τρίτωνες,  ένα από τα πιο όμορφα αμφίβια που μπορεί να συναντήσει κανείς στα βουνά της Ελλάδας, καθώς μοιάζει με μικρό δράκο.

Ο κυριότερος καταρράκτης στο όρος Τελέθριο  είναι ο καταρράκτης στην περιοχή «Δαφνοκούκι» ανατολικά του οικισμού Ήλια, στη βορειοανατολική πλευρά του όρους. Ο καταρράκτης ύψους περίπου δέκα μέτρων, σχηματίζεται  από το ρέμα Ξηρακόρεμα που εκβάλει στο Βόρειο Ευβοϊκό κόλπο.

Το τοπίο της περιοχής θεωρείται ανυπέρβλητης φυσικής ομορφιάς και  αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αδιατάρακτα φυσικά τοπία στη Βόρεια Εύβοια, ειδικά μετά τις πυρκαγιές του 2021.

Η περιοχή γύρω από τον καταρράκτη είναι ιδανική για φυσιολατρικές δραστηριότητες και αποτελεί ένα από τους δημοφιλέστερους πεζοπορικούς προορισμούς καθόλη την διάρκεια του έτους.

Στις βορειοανατολικές πλαγιές του όρους στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού Ταξιάρχη βρίσκονται εκτεταμένοι οι περίφημοι και ιδιαίτερα φροντισμένοι συκεώνες, των οποίων η καλλιέργεια εισήχθη στην Βόρεια Εύβοια με τον ερχομό των Ελλήνων προσφύγων από την περιοχή του Μουρσαλή της Μικράς Ασίας, το 1924.

Οι συκεώνες  αποτελούν ένα εντυπωσιακότατο και μοναδικό αξιοθέατο σε όλες τις εποχές του χρόνου και ιδιαίτερα στα τέλη του φθινοπώρου όταν το φύλλωμα των δέντρων αποκτά ένα χρυσοκίτρινο χρώμα.

Η περιοχή προσελκύει τουρίστες για πεζοπορία, φωτογραφία, ποδηλασία βουνού και παρατήρηση της φύσης, προσφέροντας πλήθος μονοπατιών και πεζοπορικών διαδρομών μέσα από το πυκνό δάσος που καλύπτει τις πλαγιές του. Οι δραστηριότητες αυτές αναδεικνύουν τη φυσική ομορφιά της περιοχής και ενθαρρύνουν τον οικολογικό τουρισμό, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα την τοπική οικονομία.

Το Όρος Τελέθριο διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο στην περιοχή ως κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης. Οι προσπάθειες για την προστασία και ανάδειξη του φυσικού πλούτου του βουνού περιλαμβάνουν:

• Διοργάνωση διάφορων δράσεων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης από τον Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού αλλά και από άλλους δημόσιους φορείς όπως το Δασαρχείο Ιστιαίας. Οι δράσεις απευθύνονται κυρίως σε μαθητές τόσο από σχολεία της ευρύτερης περιοχής όσο και της υπόλοιπης Ελλάδας.
• Διάνοιξη, σηματοδότηση και ανάδειξη μονοπατιών και πεζοπορικών διαδρομών τόσο από δημόσιους φορείς όσο και συλλόγους της περιοχής. Ο Δήμος Ιστιαίας – Αιδηψού, έχει σχεδιάσει και αναμένεται να υλοποιήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών που θα καλύπτει το μεγαλύτερο ποσοστό της επιφάνειας του Τελέθριου Όρους.

• Συχνή διοργάνωση πεζοποριών με συμμετοχή δεκάδων ατόμων. Οι πεζοπορίες  διοργανώνονται από τοπικά Σωματεία, Συλλόγους και πεζοπορικές ομάδες οι οποίες παρουσιάζουν αξιόλογη δραστηριότητα ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, προσφέροντας μοναδικές εμπειρίες και ευκαιρίες για την εξερεύνηση της φύσης και τη συμμετοχή στην περιβαλλοντική διαφύλαξη της περιοχής.

Στο Τελέθριο έχει ιδρυθεί και η πρώτη οικοκοινότητα στην Ελλάδα με την επωνυμία “Τελέθριον Project”, που αποσκοπεί στη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων μέσω της αυτάρκειας και της εκπαίδευσης σε βιώσιμες πρακτικές. Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζεται και από ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το “Erasmus plus” και το “European Solidarity Corps”, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη και την εκπαίδευση μέσα από την παροχή εθελοντών για διάφορα εκπαιδευτικά και πρακτικά έργα.

Μεγάλο Λιβάρι

• Βρίσκεται ανατολικά του οικισμού Κανατάδικα. Έχει έκταση περίπου 1500 στρέμματα, από τα οποία τα 425 – 500 καλύπτονται από υδάτινη επιφάνεια με βάθος που κυμαίνεται από 0,5 – 1,2 μέτρα.
• Η λιμνοθάλασσα αυτή είναι καταφύγιο για πολλά μεταναστευτικά πουλιά, προσφέροντας τροφή και καταφύγιο κατά την περίοδο της μετανάστευσης.

Μικρό Λιβάρι

• Βρίσκεται δυτικά του οικισμού Κανατάδικα. Έχει έκταση περίπου 360 στρεμμάτων από τα οποία τα 150 καλύπτονται από δύο (2) ξεχωριστές υδάτινες επιφάνειες (παραλία Τσοκαϊτη και Κανατάδικα). Η υπόλοιπη έκταση καλύπτεται από εκτάσεις με βούρλα και καλάμια.

Οι παραπάνω περιοχές αποτελούν μέρος ενός σύνθετου οικοσυστήματος που περιλαμβάνει, επιπλέον, την εκβολή του ποταμού Ξηριά, το Υδροχαρές Δάσος του Αγίου Νικολάου, διάσπαρτους μικρότερους υγροτόπους καθώς και μια θαλάσσια περιοχή με εκταταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας

Το οικοσύστημα, αυτό, παρουσιάζει υψηλή οικολογική αξία αφού:

• Αποτελεί ένα από τα λίγα διασωθέντα υγροτοπικά συστήματα που εντοπίζονται σε έναν από τους κύριους διαδρόμους μετανάστευσης των πουλιών που περνούν πάνω από την Ελλάδα και λειτουργεί ως τόπος διαχείμασης, αναπαραγωγής ή ξεκούρασης για δεκάδες είδη πουλιών.
• Στην ευρύτερη περιοχή έχουν καταγραφεί περίπου 170 είδη πουλιών. Από αυτά κάποια διαμένουν μόνιμα στην περιοχή ενώ τα υπόλοιπα επισκέπτονται την περιοχή στα πλαίσια της μετανάστευσης.
• Εκτός από πουλιά, έχουν καταγραφεί επιπλέον και 21 είδη θηλαστικών. Από αυτά, τα πιο σπάνια είδος αποτελεί η βίδρα (Lutra lutra), καθώς εντοπίζεται μόνο σε 3 περιοχές σε όλη την Εύβοια.
• Στην θαλάσσια περιοχή που περιβάλλει τους υγροτόπους έχει καταγραφεί, επίσης και η παρουσία ατόμων Μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus).
• Στην περιοχή των λιμνοθαλασσών έχουν εντοπιστεί 4 είδη αμφίβιων, 22 είδη ερπετών και 5 είδη ψαριών.
• Στην ευρύτερη περιοχή των Λιβαριών έχουν καταγραφεί 20 διαφορετικοί οικότοποι, χώροι δηλαδή που διακρίνονται από κάποια κοινά βιοτικά και αβιοτικά χαρακτηριστικά (π.χ. καλαμώνες). Από αυτούς, οι συστάδες των υδροχαρών δέντρων θεωρούνται ο πιο σπάνιος τύπος οικοτόπου της περιοχής.

Η υψηλή οικολογική αξία της ευρύτερης περιοχής του Μικρού και Μεγάλου Λιβαριού έχει αναγνωριστεί τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και εθνικό επίπεδο και προστατεύονται από μια σειρά νομικών διατάξεων:

• Ευρωπαϊκό Δίκτυο “NATURA 2000”. Αποτελεί ένα ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο περιοχών, οι οποίες φιλοξενούν φυσικούς τύπους οικοτόπων και οικοτόπους ειδών που είναι σημαντικοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αποτελεί τον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την διατήρηση της φύσης.
  Η περιοχή που έχει ενταχθεί στο “NATURA 2000”, αναγνωρίζεται τόσο ως σημαντικός τόπος για την άγρια ορνιθοπανίδα (Ζώνη Ειδικής Προστασίας – ΖΕΠ), όσο και ως περιοχή προστασίας οικοτόπων και ειδών (Ειδική Ζώνη Διατήρησης – ΕΖΔ).
• Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ): Το 1990 με Προεδρικό Διάταγμα καθορίστηκε Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) στην περιοχή των υγροβιοτόπων «Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι» καθώς και στην εκβολή του ποταμού Ξηριά.
• Μνημεία της Φύσης: Το 1971 κηρύχθηκε ως «Μνημείο της Φύσης» έκταση περίπου 8 στρεμμάτων που βρίσκεται στην θέση «Άγιος Νικόλαος» στα Κανατάδικα Ιστιαίας και η οποία καλύπτεται από αιωνόβια άτομα δρυός και φτελιάς παρουσιάζοντας «..μεγάλη οικολογική σημασία διότι αποτελεί κατάλοιπο υδροχαρούς δάσους».
  Όπως γίνεται αντιληπτό, οι προσπάθειες για την προστασία και ανάδειξή της περιοχής των υγροτόπων είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της φυσικής ομορφιάς τους.

Εκτός, όμως, από την οικολογική τους αξία, η περιοχή των υγροτόπων Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι παρουσιάζει επιπλέον ιστορικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον. Από τις αρχές του 20ου αιώνα στην περιοχή πραγματοποιούνταν συλλογή υψηλής ποιότητας πηλού και κατασκευάζονταν πήλινα οικιακά σκεύη (όπως κανάτια, από όπου πήρε και το όνομά της ο οικισμός Κανατάδικα) όσο και δομικά υλικά (κεραμίδια και τούβλα).

Η περιοχή των υγροτόπων Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι στη Βόρεια Εύβοια με τις κατάλληλες δράσεις δύναται να αποτελέσει πόλο έλξης οικοτουριστικών δραστηριοτήτων, όπως:

• Πεζοπορία και Ποδηλασία: Η ύπαρξη περιμετρικών αγροτικών δρόμων προσφέρει την δυνατότητα για πεζοπορία και ποδηλασία, επιτρέποντας στους επισκέπτες να εξερευνήσουν τη φυσική ομορφιά της περιοχής.
• Ορνιθοπαρατήρηση: Οι υγρότοποι είναι ιδανικοί για ορνιθοπαρατήρηση, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της μετανάστευσης των πουλιών, προσφέροντας μοναδικές ευκαιρίες για παρατήρηση σπάνιων και προστατευόμενων ειδών.
• Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Υπάρχουν δυνατότητες για εκπαιδευτικά προγράμματα και περιβαλλοντικές εκδρομές, που απευθύνονται σε σχολεία και άλλες ομάδες, ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση και τη γνώση για τη βιοποικιλότητα και την οικολογία της περιοχής.

Οι προσπάθειες για την προστασία και την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής των υγροτόπων Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της πλούσιας βιοποικιλότητας και της φυσικής ομορφιάς της Βόρειας Εύβοιας.

Ο συνδυασμός του οικοτουρισμού με τις δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης μπορούν να αναδείξουν την περιοχή ως κέντρο αειφόρου ανάπτυξης και προστασίας της φύσης.

Ο μύθος και η ιστορία που τα περιβάλλουν προσδίδουν επιπλέον ενδιαφέρον και σημασία σε αυτούς τους μικρούς νησιώτικους σχηματισμούς, κάνοντάς τους σημαντικό μέρος της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το όνομά τους οι Λιχάδες, το οφείλουν σύμφωνα με την Μυθολογία στον Λίχα, τον υπηρέτη του Ηρακλή, ο οποίος του παρέδωσε τον χιτώνα από τα χέρια της Δηιάνειρας, εμποτισμένο με το αίμα του Κένταυρου Νέσσου. Σύμφωνα με τον μύθο ο Ηρακλής, θολωμένος από τους φρικτούς πόνους θεώρησε υπαίτιο τον Λίχα για τον δηλητηριασμένο χιτώνα και τον εκσφενδόνισε στην θάλασσα. Από το διαμελισμένο σώμα του διαμορφώθηκαν οι Λιχάδες, με την Στρογγυλή να σχηματίζεται από το κεφάλι του.

Το φυσικό περιβάλλον των Λιχαδονήσων είναι χαρακτηριστικό της Μεσογειακής χλωρίδας και πανίδας. Τα νερά γύρω από τα νησιά είναι καταφύγιο για πολλά είδη θαλάσσιας ζωής, κάτι που τα κάνει ιδανικά για καταδύσεις και ψάρεμα.

Οι νησίδες Λιχάδες και η θαλάσσια περιοχή που τις περιβάλλει, έχουν ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο “NATURA 2000” ως Τόπος Κοινοτικής Σημασίας. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή χρησιμοποιείται συστηματικά (σχεδόν καθημερινά) από πληθυσμό μεσογειακής φώκιας, πιθανότατα για τροφοληψία. Σημειώνεται ότι είναι η μοναδική περιοχή στη Μεσόγειο όπου έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα τέτοιου είδους συμπεριφορά (συγκέντρωση ατόμων σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή).

Τόσο η νησίδα Στρογγυλή όσο και οι νησίδες Μονολιά και Λιχάδες διαθέτουν ιδιαίτερη φυσική ομορφιά και έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (Τ.Ι.Φ.Κ.). Παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των γεωλογικών σχηματισμών των σκουρόχρωμων έως μαύρων βασαλτών και βασαλτικών ανδεσιτών που κυριαρχούν σε όλες τις νησίδες και ιδιαίτερα στην παράκτια ζώνη.
Η νησίδα Στρογγυλή αποτελεί ένα πολύ μικρό βραχώδες νησάκι με στρογγυλό σχήμα που εξέχει απότομα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Πρόκειται για την κορυφή ενός υποθαλάσσιου ηφαιστείου. Τα πετρώματά του είναι εκρηξιγενή.

Τα Λιχαδονήσια θεωρούνται ως ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς της Εύβοιας, αφού διαθέτουν ένα πολύ ιδιαίτερο φυσικό τοπίο και αποτελούν ιδανικό προορισμό για τους λάτρεις της φύσης, των θαλάσσιων σπορ, του ψαρέματος και της εξερεύνησης. Η πρόσβαση στα νησιά Λιχάδες είναι δυνατή μόνο με ιδιωτικά σκάφη ή μέσω οργανωμένων εκδρομών από τα Λουτρά Αιδηψού, τον Κάβο Λιχάδας και τα Καμένα Βούρλα.
Η εφαρμογή των Αρχών της Βιώσιμης Ανάπτυξης, αποτελεί μια σύγχρονη πρόκληση για την περιοχή, ούτως ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη ισορροπία μεταξύ της τουριστικής ανάπτυξης και της διατήρησης της μοναδικότητας του τοπίου και του οικοσυστήματος.

Ο Βράχος της Αιδηψού αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά και επιβλητικά φυσικά μνημεία της Βόρειας Εύβοιας. Αποτελεί το σήμα κατατεθέν της λουτρόπολης της Αιδηψού, τόπου ιδιαίτερα φημισμένου από την αρχαιότητα για τις ιαματικές θερμές πηγές του.

Ο Βράχος της Αιδηψού έχει σημαντικότατη γεωλογική αξία, καθώς αποτελεί ένα μοναδικό παραθαλάσσιο γεωλογικό σχηματισμό. Έχει σχηματιστεί, κατά το πέρασμ χιλιάδων ετών, από την εναπόθεση ιζημάτων λόγω της συνεχούς ροής θερμών ιαματικών υδάτων προς τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Παρουσιάζει την μεγαλύτερη εναπόθεση ποσοτήτων ασβεστωμάτων και ιχνοστοιχείων από ιαματικό νερό στην Ευρώπη. Παράλληλα, η διαβρωτική δύναμη της θάλασσας, με την οποία αλληλοεπιδρά για αιώνες, έχει σμιλέψει πάνω του εντυπωσιακούς σχηματισμούς και σπηλιές.

Ο Βράχος της Αιδηψού έχει επίσης σημαντική ιστορική και πολιτιστική σημασία. Βρίσκεται στην καρδιά της λουτρόπολης της Αιδηψού και συνδέεται άρρηκτα με την διαχρονική, από την αρχαιότητα, χρήση των ιαματικών πηγών της.
Η περιοχή, φημισμένη από τα αρχαία χρόνια για την θεραπευτική δύναμη των θερμών πηγών της, θεωρείται ως ο αρχαιότερος θερμαλιστικός και τουριστικός ευρωπαϊκός προορισμός με σχεδόν 2.500 χρόνια τουριστικής ιστορίας.
Σύμφωνα με την Μυθολογία ο Ηρακλής επισκέπτονταν την περιοχή της Αιδηψού για να αναζωογονηθεί σωματικά και πνευματικά μετά από κάθε άθλο του. Ο Στράβων στα «Γεωγραφικά» αναφέρει ότι οι θερμές πηγές της ήταν γνωστές ως «Θερμά Ηρακλέους», ενώ διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα πιστοποιούν την ισχυρή σύνδεσή του Ηρακλή με την περιοχή.
Επιπλέον, η μυθολογική παράδοση αναφέρεται και στους Δευκαλίωνα και Πύρρα, γονείς του Έλληνα – πατέρα όλων των Ελληνικών φύλων. Μετά τον κατακλυσμό που προκάλεσε ο Δίας, το ζεύγος κατέφυγε και παρέμεινε στην περιοχή της Αιδηψού, προκειμένου να λουστούν στα θερμά ιαματικά νερά για να μπορέσουν να κάνουν πολλούς και γερούς απογόνους.
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ – 322 π.Χ) στο έργο του «Μετεωρολογικά», αναφέρεται στις θερμές πηγές τις Αιδηψού, όπου επιχειρεί να εξηγήσει την αιτία δημιουργίας τους.

Ο Αθήναιος ο Ναυκρατίτης στο έργο του «Δειπνοσοφιστές (Σύνοψη)», περιγράφει την Αιδηψό ως φημισμένο τόπο θεραπείας κατά την εποχή των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος (Gaius Plinius Secundus, 23 – 79 μ.Χ.) στο έργο του Naturalis Historia (Φυσική Ιστορία), αναφέρεται στην Αιδηψό, όπου περιγράφει τα θερμά νερά της και αναφέρει ότι εκεί όπου ρέει το νερό, οι βράχοι αυξάνονται συνεχώς σε ύψος λόγω της απόθεσης υλικών από τα θερμά νερά.
Η Αιδηψός παρουσιάζει ιδιαίτερη ακμή κατά την περίοδο της της ρωμαϊκής αρχαιότητας. Ο Πλούταρχος (46 – 127 μ.Χ) την περιγράφει ως τόπο ανάπαυσης και θεραπείας, όπου συνέρρεαν επισκέπτες από τον ελλαδικό χώρο και την Ρώμη, ενώ την αποκαλεί «κοινόν οικητήριον της Ελλάδος». Αναφέρει μάλιστα, πως την είχε επισκεφτεί ο Ρωμαίος στρατηγός και πολιτικός Σύλλας, προκειμένου να θεραπευτεί από την
ποδάγρα που τον ταλαιπωρούσε.
Από τα τέλη του 19 ου αιώνα με την ανέγερση των πρώτων ξενοδοχείων και υδροθεραπευτηρίων, η Αιδηψός αποκτά εκ νέου την αίγλη της, με πλήθος κόσμου και επιφανών Ελλήνων και ξένων προσωπικοτήτων να την επισκέπτονται κυρίως κατά
τους θερινούς μήνες.
Στην σύγχρονη εποχή, η περιοχή του Βράχου αποτελεί το πιο πολυσύχναστο σημείο της Αιδηψού, καθώς εκεί οι επισκέπτες έχουν την δυνατότητα μέσω των καταρρακτών θερμών υδάτων που ρέουν προς την θάλασσα, να βιώσουν το μοναδικό πάντρεμα του
θαλασσινού νερού με αυτό των θερμών πηγών.

Η Βόρεια Εύβοια χαρακτηρίζεται για την πρώιμη καλλιέργεια της ελιάς και για την παρουσία αναρίθμητων ελαιόδεντρων σε ολόκληρη την έκτασή της. Ένα από αυτά τα ελαιόδεντρα, η Μαυροελιά του Αρτεμισίου, αποτελεί ένα μνημείο της φύσης που είναι στενά συνδεδεμένο με την ιστορία του τόπου. Αποτελεί ένα αποδεδειγμένα υπεραιωνόβιο ελαιόδεντρο, ηλικίας άνω των 2500 ετών (σύμφωνα με το αποτέλεσμα της εργασίας του καθηγητή ΑΠΘ Σωτηρίου Παναγιωτόπουλου) με μέγιστη διάμετρο 5 μέτρων και περίμετρο κορμού 14,5 μέτρων.

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, τα εμβληματικά δέντρα του αρχαίου ελαιώνα, όπου βρίσκεται η Μαυροελιά, χρησιμοποιήθηκαν ως σημεία εκτέλεσης ανυπότακτων κατοίκων των γύρω οικισμών μέσω απαγχονισμού (κρεμάλα). Εξάλλου, τοπωνύμια όπως “Κουρμπάτσι” (βούρδουλας), “Πρετόρι” (δικαστήριο), “Κρεμάλα” και “Μαυρομάντηλα” διατηρούν τη μνήμη αυτής της σκληρής περιόδου και αποτελούν αποδείξεις της μαρτυρικότητας του τόπου.

Η ονομασία Μαυροελιά ή Ελιά Μαυρομαντήλα, η οποία αποδόθηκε στη συγκεκριμένη ελιά, συνδέεται, κατά την παράδοση, με τον θρήνο των μαυροφορεμένων συγγενών των εκτελεσμένων, γύρω από το δέντρο όπου γραφόταν ο πένθιμος επίλογος της ζωής τους.
Σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο στο λόφο του Παλιοχωρίου μετά τη δύση του ηλίου, ακούγονται κραυγές και θρήνοι, μεταφέροντας ως τις μέρες μας τις μνήμες από τη μαρτυρική περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Η Μαυροελιά Αρτεμισίου, ως ένα από τα λιγοστά εναπομείναντα υπεραιωνόβια δέντρα της Βόρειας Εύβοιας, αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο της φυσικής, ιστορικής και πολιτιστικής τοπικής ιστορίας, που συνδέει το παρελθόν με το παρόν. Η διατήρηση της μνήμης και της παράδοσης που συνδέεται με αυτό το μοναδικό δέντρο είναι σημαντικότατη για την περιοχή.
Ο Δήμος Ιστιαίας – Αιδηψού, αναγνωρίζοντας τη σημασία της, εργάζεται για την προστασία και την ανάδειξή της, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα παραμείνει μια ζωντανή κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. Έτσι, διοργανώνει καιρούς επισκέψεις μαθητών από σχολεία της Β. Εύβοιας αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας. Πραγματοποιεί παρουσιάσεις του χώρου και της περιοχής σε τουριστικούς πράκτορες, δημοσιογράφους και λοιπούς επαγγελματίες του τουρισμού, στο πλαίσιο «ταξιδιών γνωριμίας» (fam trips).
Σημειώνεται, ιδιαίτερα, ότι στο πλαίσιο της διεξαγωγής του Αυθεντικού Μαραθωνίου Κολύμβησης, οι νικητές βραβεύονται με στεφάνια από κλάδους της Μαυροελιάς, τα οποία έχουν συλλεχθεί κατά την διάρκεια ειδικού δρώμενου.
Η Μαυροελιά Αρτεμισίου είναι ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για την περιοχή και αποτελεί έναν προορισμό που αξίζει να επισκεφθεί κανείς για να θαυμάσει την ομορφιά και την ιστορία της.

Το Υδροχαρές Δάσος Αγίου Νικολάου βρίσκεται στην θέση Άγιος Νικόλαος πλησίον του οικισμού Κανατάδικα, και καλύπτει μια έκταση 8 περίπου στρεμμάτων. Καλύπτεται κυρίως από αιωνόβια άτομα δρυός, φτελιάς και μελικοκιάς.

Η περιοχή παρουσιάζει μεγάλη βοτανική και οικολογική σημασία διότι αποτελεί κατάλοιπα αρχαίου υδροχαρούς δάσους το οποίο εκτείνονταν στο τωρινό κάμπο Ιστιαίας. Από το 1986 με Προεδρικό Διάταγμα έχει χαρακτηριστεί ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης.
Επιπλέον, έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο «NATURA 2000» αφού αποτελεί τμήμα της ευρύτερης προστατευόμενης περιοχής «Μεγάλο και Μικρό Λιβάρι – Δέλτα Ξεριά – Υδροχαρές Αγ. Νικολάου – Παράκτια Θαλάσσια
Ζώνη» που χαρακτηρίζεται ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης και φιλοξενεί σπάνιους και ευαίσθητους οικοτόπους.

Πέρα από την οικολογική του αξία, το Υδροχαρές Δάσος Αγίου Νικολάου παρουσιάζει σημαντική ιστορική και πολιτιστική σημασία. Στην περιοχή είναι κτισμένο το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου του Νέου (1870), από το οποίο πήρε και το όνομά της η περιοχή. Στη θέση του υπάρχοντος κτίσματος, προϋπήρχαν διάφοροι ναΐσκοι, με τον αρχικό να εκτιμάται ότι αναγέρθηκε στα τέλη του 18 ου αιώνα, τριάντα περίπου έτη πριν της Επανάστασης του 1821.
Σύμφωνα με τους νεότερους ιστορικούς ερευνητές, σε εκείνη την περιοχή ξεκίνησε ο ξεσηκωμός της Εύβοιας κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 (8 η Μαΐου 1821). Διατηρείται μάλιστα και προφορική παράδοση ότι στον τότε ναΐσκο ορκίστηκαν οι επαναστάτες της περιοχής, πριν τον ξεσηκωμό.
Στην μνήμη των γεγονότων εκείνης της περιόδου, τελούνταν παλαιότερα στον χώρο διήμερη θρησκευτική εορτή και πανήγυρη, με συμμετοχή των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής της Ιστιαίας. Παράλληλα διεξάγονταν και διάφορα αγωνίσματα, με γνωστότερο εξ αυτών την ιπποδρομία, η οποία λάμβανε χώρα μετά το τέλος της εορτής, με αφετηρία από τον Άγιο Νικόλαο και τερματισμό στην Ιστιαία.
Στην σύγχρονη εποχή, ο Δήμος διοργανώνει κάθε χρόνο τα «Κορφιάτεια», τιμώντας έτσι τον ξεσηκωμό των Ευβοιωτών καθώς και τον φερόμενο ως πρώτο πεσόντα Αθανάσιο Κορφιάτη. Κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων, διοργανώνεται μεταξύ άλλων και ο «Δρόμος Θυσίας», αγώνας δρόμου από την Ιστιαία έως τον Άγιο Νικόλαο και τερματισμό ξανά στην Ιστιαία.

Το Υδροχαρές Δάσος Αγίου Νικολάου, αποτελεί τοποθεσία ιδιαίτερου φυσικού κάλους και οικολογικής αξίας που χρήζει προστασίας. Η ανάδειξή του θα συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη της Βόρειας Εύβοιας, αφού θα προσφέρει την δυνατότητα για επαφή με την πλούσια φυσική κληρονομιά της περιοχής αποτελώντας πόλο έλξης για φυσιολάτρες και τουρίστες που ενδιαφέρονται για την προστασία του περιβάλλοντος.